صفت‌های مؤنث عربی
۹۵/۱۰/۱۱
نقطه‌ویرگول
۹۵/۱۰/۱۱

ریشه نام ماه‌ها – دی‌ماه

نام ماه‌های دوازده‌گانه تقویم دوره هخامنشی تا حدودی از سنگ‌نوشته‌های هخامنشی، به خصوص سنگ‌نوشته بیستون، قابل استخراج است.

در این تقویم ماه دهم برابر ماه «دی» است و در فارسی باستان Anāmaka  نامیده می‌شود و نام بابلی این ماه Tebectu است. مفهوم نام این ماه می‌تواند «ماه بی‌نام» باشد. این معنی بحث‌هایی را پیش آورده است. شاید بتوان در آن نشانه‌ای از فرهنگی بسیار کهن دید؛ دورانی که زمستان چون با هیچ فعالیت انسانی تطابق نداشت، بی‌نام بود.
در گاه‌شماری زردشتی نیز سال دوازده ماه دارد که هر کدام به نام ایزد یا امشاسپندی نامیده می‌شود. نام‌هایی که ما امروزه از آنها برای نامیدن ماه‌ها استفاده می‌کنیم از این دوره باقی مانده است. نام دوازده ماه در «بندهشن» آمده است.

ماه دهم یا ماه دی (day): صورت دیگر آن در اوستا آمده است و صفتی است به معنی خالق و آفریدگار و از ریشه  dāبه معنی نهادن، وضع کردن و آفریدن مشتق شده و صفت اهوره مزدا است. این ماه که سخت‌ترین ماه سال به شمار می‌آمده است، برای تبرک باید لقب اهوره مزدا را داشته باشد تا مردمان در برابر دیو سرما نیرومندتر و مقاوم‌تر از همیشه باشند و به عبارت دیگر قداست نام از آفات جلوگیری کند. احتمال می‌دهند که در دورانی سال با این ماه شروع می‌شده است. زیرا در پایان ماه آذر و آغاز ماه دی، شب درازترین زمان خود را می‌گذراند و بعد، از فردا خورشید نیرو می‌گیرد و رشد می‌کند و این پیروزی روشنی بر تاریکی است.

منابع:
حسن‌دوست، محمد؛ فرهنگ ریشه‌شناختی زبان فارسی؛ مدخل دی
آموزگار، ژاله؛ زبان، فرهنگ و اسطوره؛ صص ۲۲۸ – ۲۳۶

در حال ارسال
نظرات کاربر
۰ (۰ رای)

دیدگاه خود را ثبت کنید