%da%af%db%8c%d9%88%d9%85%d9%87

گیومه

برای نشان دادنِ نقل‌قولِ مستقیم به‌کار می‌رود. مثال: «سعدی می‌فرماید: «به عمل کار برآید، به سخندانی نیست».»، «Shakespeare says: “To be or not to be; that is the question.”»

عنوانِ مقاله یا عنوانِ فصل، بخش، یا مبحثی از کتاب در دو گیومه گذاشته می‌شود. مثال: «مقالۀ «بازخوانی بهتر از بسیارخوانی» را بهاءالدّینِ خرّمشاهی نوشته و در شمارۀ 53 مجلّۀ نشر دانش (مرداد و شهریورِ 1368، صص24-27) چاپ شده‌است.»، «یکی از فصل‌های کتابِ نقد ادبی، نوشتۀ استاد دکتر عبدالحسینِ زرین‌کوب، «دون کیخوته به خود می‌نگرد» است؛ این فصل به اشاراتی به ادبیاتِ اسپانیا اختصاص دارد.»

کلمه یا عبارتی که لفظِ آن مدّ نظرِ نویسنده باشد نه معنی و مفهوم و مصداقِ آن، در دو گیومه گذاشته می‌شود. مثال: «کلماتِ «تعلیم» و «تعلّم»، در صرفِ عربی، به‌ترتیب، از باب‌های «تفعیل» و «اِفعال»اند.»، «واژۀ «فوتبال» از زبانِ انگلیسی واردِ فارسی شده‌است؛ امّا «فوتبالیست» وام‌گرفته از روسی است»

عبارتی که نویسنده ازبابتِ کاربردش قصدِ سلب مسئولیت از خود را دارد، در دو گیومه گذاشته می‌شود. مثال: «در قراردادِ 1907 م، ایران به «مناطقِ نفوذِ» روسیه و انگلستان تقسیم شد.»

کلمه یا عبارتی که نویسنده آن را در معنایی خاص، نابه‌جا، یا تمسخرآمیز به‌کار ببرَد، در دو گیومه گذاشته می‌شود. مثال: «دوستان، او را «رشیدالسّلطان» لقب داده‌بودند.»، «موضوعِ «مبارزه با مفاسدِ اجتماعی»، مدّت‌ها وسیلۀ تبلیغاتِ دولت‌ها در کشورهای مختلف بوده‌است.»

نکتۀ 1: چنانکه در مثال‌های فارسیِ یادشده در پنج بندِ گذشته دیده می‌شود، همۀ مثال‌ها ــ مانندِ تمامِ متنِ جزوۀ حاضر ــ در داخلِ دو گیومه قرار داده شده‌است. در پنج بندِ گذشته، گیومه در گیومه به کار رفته‌است. به‌جایِ گیومۀ دوم می‌توان از نشانۀ نقل‌قولِ لاتین (یعنی: ‘ ’ و گاه “ ” ) استفاده کرد. بااین‌حال، آوردنِ دو گیومه داخلِ دو گیومۀ دیگر، آنجاکه بی‌فاصله و پشت‌سرِهم قرار نگیرند و مایۀ سردرگمیِ خواننده نشوند، اشکالی ندارد.

نکتۀ 2: اگر عبارتِ داخلِ دو گیومه جملۀ مستقلّی باشد، نقطه پیش از گیومۀ بسته گذاشته می‌شود؛ امّا اگر جزئی از عبارت یا جمله‌ای مرکّب باشد، نقطه باید پس از گیومۀ بسته گذاشته شود.

نکتۀ 3: در تصحیحِ متونِ کهن، نقل‌قول‌ها لازم نیست درونِ دو گیومه آورده شود؛ مثلاً، در این متن، جمله‌ای که پس از دونقطه آمده لازم نیست میانِ دو گیومه بیاید: «معمار گفت: مزدِ من دوچندان است.»

مثال های دیگر:

پیامبر گرامی اسلام (ص) فرموده‌اند: «پاکیزگی از ایمان است.»

مقرر گردیده است: «تا اطلاع ثانوی روش فعلی ادامه یابد.»

برای بهبود روش مکاتبات باید دقیقا به مفاد «آیین نگارش» توجه شود.

کلمه «کولتور» فرانسوی یا «کالچر» انگلیسی را در فارسی، معادل «فرهنگ» دانسته‌اند.

«استخراج»، مصدر باب استفعال است.

باب هشتم گلستان سعدی «در آداب صحبت» است.


 

برای نشان دادنِ نقل‌قولِ مستقیم به‌کار می‌رود. مثال: «سعدی می‌فرماید: «به عمل کار برآید، به سخندانی نیست».»، «Shakespeare says: “To be or not to be; that is the question.”»

عنوانِ مقاله یا عنوانِ فصل، بخش، یا مبحثی از کتاب در دو گیومه گذاشته می‌شود. مثال: «مقالۀ «بازخوانی بهتر از بسیارخوانی» را بهاءالدّینِ خرّمشاهی نوشته و در شمارۀ 53 مجلّۀ نشر دانش (مرداد و شهریورِ 1368، صص24-27) چاپ شده‌است.»، «یکی از فصل‌های کتابِ نقد ادبی، نوشتۀ استاد دکتر عبدالحسینِ زرین‌کوب، «دون کیخوته به خود می‌نگرد» است؛ این فصل به اشاراتی به ادبیاتِ اسپانیا اختصاص دارد.»

کلمه یا عبارتی که لفظِ آن مدّ نظرِ نویسنده باشد نه معنی و مفهوم و مصداقِ آن، در دو گیومه گذاشته می‌شود. مثال: «کلماتِ «تعلیم» و «تعلّم»، در صرفِ عربی، به‌ترتیب، از باب‌های «تفعیل» و «اِفعال»اند.»، «واژۀ «فوتبال» از زبانِ انگلیسی واردِ فارسی شده‌است؛ امّا «فوتبالیست» وام‌گرفته از روسی است»

عبارتی که نویسنده ازبابتِ کاربردش قصدِ سلب مسئولیت از خود را دارد، در دو گیومه گذاشته می‌شود. مثال: «در قراردادِ 1907 م، ایران به «مناطقِ نفوذِ» روسیه و انگلستان تقسیم شد.»

کلمه یا عبارتی که نویسنده آن را در معنایی خاص، نابه‌جا، یا تمسخرآمیز به‌کار ببرَد، در دو گیومه گذاشته می‌شود. مثال: «دوستان، او را «رشیدالسّلطان» لقب داده‌بودند.»، «موضوعِ «مبارزه با مفاسدِ اجتماعی»، مدّت‌ها وسیلۀ تبلیغاتِ دولت‌ها در کشورهای مختلف بوده‌است.»

نکتۀ 1: چنانکه در مثال‌های فارسیِ یادشده در پنج بندِ گذشته دیده می‌شود، همۀ مثال‌ها ــ مانندِ تمامِ متنِ جزوۀ حاضر ــ در داخلِ دو گیومه قرار داده شده‌است. در پنج بندِ گذشته، گیومه در گیومه به کار رفته‌است. به‌جایِ گیومۀ دوم می‌توان از نشانۀ نقل‌قولِ لاتین (یعنی: ‘ ’ و گاه “ ” ) استفاده کرد. بااین‌حال، آوردنِ دو گیومه داخلِ دو گیومۀ دیگر، آنجاکه بی‌فاصله و پشت‌سرِهم قرار نگیرند و مایۀ سردرگمیِ خواننده نشوند، اشکالی ندارد.

نکتۀ 2: اگر عبارتِ داخلِ دو گیومه جملۀ مستقلّی باشد، نقطه پیش از گیومۀ بسته گذاشته می‌شود؛ امّا اگر جزئی از عبارت یا جمله‌ای مرکّب باشد، نقطه باید پس از گیومۀ بسته گذاشته شود.

نکتۀ 3: در تصحیحِ متونِ کهن، نقل‌قول‌ها لازم نیست درونِ دو گیومه آورده شود؛ مثلاً، در این متن، جمله‌ای که پس از دونقطه آمده لازم نیست میانِ دو گیومه بیاید: «معمار گفت: مزدِ من دوچندان است.»

مثال های دیگر:


پیامبر گرامی اسلام (ص) فرموده‌اند: «پاکیزگی از ایمان است.»


مقرر گردیده است: «تا اطلاع ثانوی روش فعلی ادامه یابد.»


برای بهبود روش مکاتبات باید دقیقا به مفاد «آیین نگارش» توجه شود.


کلمه «کولتور» فرانسوی یا «کالچر» انگلیسی را در فارسی، معادل «فرهنگ» دانسته‌اند.


«استخراج»، مصدر باب استفعال است.


باب هشتم گلستان سعدی «در آداب صحبت» است.