۹۵/۱۲/۰۱

شکنجه تغییر

زمانی مردم به کلماتی چون دانشگاه، دانشکده، دادگستری و شهرداری می‌گفتند اونیورسیته، فاکولته، عدلیه و بلدیه. ما اکنون حاضر نیسیتیم این کلمات را به کار ببریم زیرا صورت‌های فارسی آن‌ها هم شفاف‌اند و هم خوش‌آوا. […]
۹۵/۱۱/۳۰

شخص‌انگاری (تشخیص)

رفتار زبان فارسی با جانداران و غیرجانداران متفاوت است: لیوان‌ها شکست، دیوارها خراب شد،‌ درها باز شد، و شهرها آباد گشت. اما بچه‌ها رفتند، کارگران آمدند، پرستارها کمک کردند، و پیرمردها خوابیدند. به طور کلی، […]
۹۵/۱۱/۳۰

ظرفیت‌های زبان

برخی، به‌درستی، از مبهم بودن نوشته‌ها شکایت می‌کنند. اما برخی اصولا نمی‌دانند که گاه نویسنده می‌خواهد مبهم بنویسد. مثلا، ایراد می‌کنند که عبارت «اقدام شود» روی برخی از نامه‌ها یا پرونده‌های اداری گنگ است و […]
۹۵/۱۱/۲۳

گرته‌برداری واژگانی

گرته‌برداری (calque) گرته‌برداری«روگرفت، ترجمه قرضی»، به معنی تبعیت از الگوی زبانی بیگانه در ترجمه؛ یا ترجمه تحت‌اللفظی، یا ترجمه جزء به جزء یک ترکیب یا عبارت بیگانه به فارسی، یا تعمیم دادن یکی از معانی […]
۹۵/۱۱/۱۶

کاربرد افعال وجهی

کاربرد افعال وجهی افعال وجهی عبارت است از «بایست، می‌بایست، بایستی، می‌بایستی، باید، می‌باید» که از مصدر بایستن به معنی «لازم بودن»، «ضرورت داشتن»، «مورد نیاز بودن» است. ویژگی‌های افعال وجهی ۱٫ همواره به گونه […]
۹۵/۱۱/۱۶

کاربرد افعال وصفی

کاربرد افعال وصفی (وجه وصفی) فعل در زبان فارسی به دو صورت وصفی و صرفی به کار می‌رود. فعل صرفی دارای زمان و شخص است؛ ولی فعل وصفی بدون زمان و شخص است؛ یعنی برای […]
۹۵/۱۱/۰۹

تبعیت از زبان عربی

زبان فارسی جزء زبان‌های ترکیبی است اشتقاقی؛ یعنی بر خلاف زبان عربی نمی‌توان از ریشه سه حرفی کلمه،‌کلمات دیگری ساخت؛ اما گاه فارسی‌زبانان به شیوه قیاسی از بعضی کلمات عربی یا فارسی،‌ کلماتی با مقوله‌های […]
۹۵/۱۱/۰۳

ترتیب طبیعی بخش‌های جمله

در روال طبیعی کلام، هر یک از بخش‌های جمله برای خود، جای مشخصی دارد که رعایت آن لازم است، و اگر رعایت نشود جمله به صورت نا‌به‌سامان در می‌آید. معمولا در جمله به‌سامان، نهاد که […]
۹۵/۱۰/۲۹

عربی در فارسی

برخی از کلمات عربی در فارسی معنای تازه‌ای یافته‌اند که این معنا در عربی رایج نبوده‌ است: کلمه معنا در عربی معنا در فارسی اسارت بستن ریسمان اسیری تسری خریدن کنیز سرایت کردن رکیک سست […]
۹۵/۱۰/۲۹

تکیه‌کلام‌ها

تکیه‌کلام‌های نابجا یکی از مصداق‌های حشو و در نتیجه درازنویسی، آوردن تکیه‌کلام‌هایی است که هنگام گفتار آن‌ها را به کار می‌بریم و در نوشتار ضرورتی ندارد. برخی از این تکیه‌کلام‌ها عبارت‌اند از: در این رابطه، […]
۹۵/۱۰/۲۷

اِشکال منطقی جمله‌ها

اشکال منطقی جمله‌ها گاهی به علت سهل‌انگاری و بی‌دقتی و شتاب، یا به کار بردن کلمه‌ای نامناسب یا جا انداختن یک کلمه از زنجیره گفتار، یا آوردن یک فعل برای چند کلمه‌ای که هم‌پایه شده‌اند، […]
۹۵/۱۰/۲۲

قلاب

کاربردهای قلاب [] اضافه کردن کلمات الحاقی و فراموش‌شده در تصحیح متون یا هر نوع نوشته‌ای: گفت: «من مردی طرارم [تو] این زر به من امانت دادی.» وی همچنین بر لزوم تخصیص بودجه بیشتر برای […]
۹۵/۱۰/۲۱

پرانتز

پرانتز یا کمانک () کاربردهای آن عبارت‌اند از: افزودن مطلبی خارج از فحوای کلام به متن. باید توجه داشت که آوردن مطالب داخل پرانتز زمانی شایسته است که ذکر آن ضروری باشد: به زعم برنامه‌سازان […]
۹۵/۱۰/۲۰

پاراگراف

پاراگراف (بند) واحد بنیادین انشاست. اگر این واحد نوشتاری را خوب نشناسیم، نمی‌توانیم، گزارش، مقاله یا کتاب بنویسیم. مطالبی که در مقاله می‌آید یکپارچه و بدون برش نیست. موضوع مقاله از رشته‌ای از مفاهیم جدا […]
۹۵/۱۰/۱۹

سه‌نقطه

سه‌نقطه (…) علامت تعلیق و کاربردهای آن عبارت‌اند از: . برای نشان‌دادن ادامه مطلب و به جای عبارت‌هایی چون: و غیره، مانند این‌ها،‌از این قبیل: گزارش انواعی دارد: خبری، فرهنگی، اجتماعی و … . برای […]